Zaczyna się niewinnie. Tak rozpoznasz pierwsze objawy paradontozy

Parodontoza – pierwsze objawy, które łatwo przeoczyć

Paradontoza (periodontitis) to choroba, która przez długi czas może rozwijać się niezauważenie. Jak wyjaśnia stomatolog Marlena Biel z Centrum Medycznego Severux:

- Paradontoza (periodontitis) to przewlekła choroba zapalna tkanek przyzębia, czyli wszystkich tkanek otaczających i utrzymujących ząb we właściwym miejscu oraz chroniących przed urazami i infekcjami. Należą do nich dziąsło, więzadła przyzębia, cement korzeniowy i kość.

Specjalistka podkreśla, że rozwój choroby przebiega etapowo i najczęściej zaczyna się od problemów z higieną jamy ustnej.

- Zalegająca na zębach płytka bakteryjna prowadzi do zapalenia dziąseł, które wizualnie są obrzęknięte, zaczerwienione i zaczynają krwawić przy szczotkowaniu.

W kolejnych etapach dochodzi do bardziej zaawansowanych zmian.

- Powstają kieszonki dziąsłowe, gdzie gromadzi się kamień wraz z bakteriami, co prowadzi do zapalenia i niszczenia głębszych struktur - więzadeł, cementu i kości. Zęby tracą podparcie i zaczynają się chwiać, przemieszczać, wypadać lub wymagać usunięcia.

Choroba przyzębia. Może prowadzić do utraty zębów

L4 online na zapalenie dziąseł. Kiedy ból i krwawienie nasilają się

Zdrowe zęby w każdym wieku? Jak zadbać o jamę ustną po 60-tce

Dentysta dla dzieci na NFZ. Darmowa wizyta adaptacyjna dla 3-latków

Problemy z zębami: jak fizjoterapia może pomóc?

Zęby nadwrażliwe. Jak je rozpoznać i jak leczyć?

Pierwsze objawy – często ignorowane

Jednym z największych problemów jest to, że choroba długo nie daje silnych dolegliwości bólowych.

- Przez to, że rozwój choroby jest zazwyczaj powolny i zazwyczaj nie powoduje silnych dolegliwości bólowych, łatwo przeoczyć jej pierwsze objawy  – zaznacza lek. dent. Marlena Biel.

Sygnały ostrzegawcze, które specjalistka wymienia to:

• zaczerwienienie i obrzęk dziąseł,
• krwawienie dziąseł przy szczotkowaniu, nitkowaniu czy gryzieniu twardych pokarmów,
• nieprzyjemny zapach z ust, nieprzyjemny posmak w ustach,
• recesje dziąseł,
• zwiększona nadwrażliwość zębów,
• pojawienie się szpar między zębami,
• zaleganie pokarmu między zębami i duże trudności z doczyszczeniem tych obszarów.

Krwawienie dziąseł nie zawsze oznacza paradontozę

Ekspertka zwraca uwagę, że krwawienie dziąseł może mieć wiele przyczyn i nie zawsze świadczy o chorobie przyzębia.

- Najczęściej pojawia się przy zapalaniu dziąseł przy niedoczyszczonej płytce nazębnej - po poprawie higieny problem nie wraca.

Znaczenie mają również inne czynniki:

- Może pojawiać się również przy zbyt energicznym szczotkowaniu, często zbyt twardą szczoteczką czy u  pacjentów niepoprawnie nitkujących przestrzenie międzyzębowe. Przy zamianach hormonalnych np. u kobiet w ciąży czy w okresie menopauzalnym. U pacjentów mających problemy z krzepnięciem krwi, też ze względu na przyjmowane leki. W niedoborach żywieniowych – wylicza stomatolog.

Jak odróżnić paradontozę od zapalenia dziąseł?

Różnica między tymi stanami jest zasadnicza.

- Paradontoza obejmuje nie tylko dziąsła, ale też głębsze struktury aparatu utrzymującego ząb w kości  – podkreśla lek. dent. Marlena Biel. - Zaczynają pojawiać się kieszonki dziąsłowe. Często występuje cofanie się dziąseł i odsłanianie korzeni zębów. Dochodzi do utraty kości (ewidentnie zauważalne na zdjęciu panoramicznym). Może występować ruchomość zębów i/ lub ich przesuwanie się, czego nie ma przy zapaleniu dziąseł.

Specjalistka zaznacza również, że w paradontozie uszkodzenia są trwałe i nieodwracalne.

Kluczowa jest diagnostyka:

- Warto skonsultować się z dentystą, a w przypadku wątpliwości specjalistą periodontologiem. Ważna jest ocena radiologiczna stanu kości czy pomiar głębokości kieszonek dziąsłowych, a profilaktycznie idealna higiena domowa i profesjonalna w gabinecie 1-2 razy w roku.

Czynniki ryzyka paradontozy

Lek. dent. Marlena Biel wymienia wiele czynników zwiększających ryzyko choroby. Na pierwszym miejscu wskazuje higienę:

- Zalegająca płytka nazębna w pierwszej kolejności prowadzi do zapalenia dziąseł, a w konsekwencji paradontozy.

Istotnym czynnikiem jest także palenie:

- Palenie papierosów to jeden z największych czynników ryzyka. Palacze częściej chorują na paradontozę, a ich leczenie jest mniej skuteczne. Zdarza się, że wbrew pozorom dziąsła nie krwawią jako pierwszy obraz problemów.

Wśród kolejnych przyczyn ekspertka wymienia:

• cukrzyca zwłaszcza nieuregulowana, ze względu na zwiększoną podatność na infekcje i utrudnione gojenie,
• predyspozycje genetyczne,
• wiek - ryzyko rośnie wraz z wiekiem (wyróżnia się też agresywne formy u osób młodych z dobra higieną - stąd konieczne kontrole wraz z wykonaniem zdjęć pantomograficznych,
• zmiany hormonalne - w okresie dojrzewania, ciąży, menopauzy i w niektórych zaburzeniach hormonalnych,
• przewlekły stres - ma wpływ na naszą odporność, więc pośrednio zwiększa ryzyko paradontozy,
• leki - powodujące suchość w ustach,
• bruksizm, zgrzytanie i zaciskanie zębów, które przyspieszają uszkodzenie tkanek podtrzymujących zęby.

Ryzyko zwiększają też czynniki miejscowe:

• wady ortodontyczne - w przypadku kiedy u pacjenta przez rotacje, stłoczenia trudno utrzymać odpowiednią higienę lub siły przypadające na zęby powodują większe przeciążenia, dochodzi do destrukcji aparatu utrzymującego ząb w kości,
• źle wykonane wypełnienia na powierzchniach stycznych, z nawisami wspierającymi akumulację płytki nazębnej.

Kiedy zgłosić się do dentysty?

Ekspertka podkreśla znaczenie regularnych kontroli:

- Na wizyty kontrolne powinniśmy się zgłaszać 1-2 razy w roku. Co 2 lata zaleca się wykonywanie zdjęć panoramicznych. Higienizacja powinna odbywać się przynajmniej raz w roku.

Szczególną uwagę powinny zwrócić utrzymujące się objawy:

- Jeżeli krwawienie i/lub zaczerwienie, obrzęk dziąseł utrzymuje się dłużej niż 2 tyg, kiedy wymienione wcześniej objawy (nieprzyjemny zapach, recesje dziąseł, nadwrażliwość itd.) utrzymują się mimo prawidłowej higieny jamy ustnej, to warto się skonsultować ze specjalistą.

Proces diagnostyczny obejmuje kilka etapów:  

- W pierwszej kolejności wdraża się diagnostykę - konkretne badanie z mierzeniem głębokości kieszonek dziąsłowych, wykonanie zdjęć rtg. Na wczesnym etapie wdraża się profesjonalne oczyszczenie zębów (skaling, piaskowanie, polerowanie). Dokładnie też edukuje się pacjenta co do higieny domowej - dobiera szczoteczkę o miękkim włosiu, irygator, szczoteczki międzyzębowe, nici dentystyczne, płyny płuczące, pasty – tłumaczy ekspertka.

Jak podsumowuje lekarka, im wcześniej rozpocznie się leczenie, tym większa szansa na zachowanie zdrowych tkanek przyzębia i uniknięcie bardziej zaawansowanych zabiegów.

- Dlatego nawet niewielkie, regularnie nawracające krwawienie dziąseł jest dobrym powodem do kontroli stomatologicznej.