Demencja zakończyła karierę znanego aktora. Ta historia otwiera oczy

Czym jest otępienie czołowo-skroniowe?

FTD to grupa chorób neurodegeneracyjnych, które wpływają na płaty czołowe i skroniowe mózgu. Są one odpowiedzialne za kluczowe funkcje, takie jak:

• Kontrola emocji i zachowań społecznych – płaty czołowe regulują impulsywność, empatię i zdolność do rozumienia norm społecznych.
• Komunikacja i język – płaty skroniowe odpowiadają za rozumienie mowy i wyrażanie myśli.
• Funkcje wykonawcze – takie jak planowanie, podejmowanie decyzji i rozwiązywanie problemów.

Choroba może rozwijać się w różny sposób, ale jej wspólnym mianownikiem jest postępujące pogarszanie się zdolności poznawczych i zmian w zachowaniu. FTD stanowi około 10-20% przypadków wszystkich demencji i zwykle występuje u osób w wieku 40–60 lat, czyli w znacznie młodszym wieku niż demencja związana z chorobą Alzheimera.

Masz te żelki w domu? GIS ostrzega przed niebezpieczną partią

ZUS zmienia formularze zasiłkowe. Jeden wniosek zamiast kilku

Koniec z przerwami w kosztownym leczeniu? Ministerstwo Zdrowia proponuje zmiany

Pierwsza taka operacja w Polsce. Lekarze chcą pomóc pacjentom z Alzheimerem

Christina Applegate usłyszała, że nie ma stwardnienia rozsianego. „Wróciłam do punktu wyjścia”

Sprawdź, czy masz je w lodówce. GIS ostrzega przed trzema rodzajami salami

Objawy otępienia czołowo-skroniowego

FTD dzieli się na kilka podtypów, które mogą powodować różnorodne objawy:

Podtyp behawioralny (bvFTD)

• Zmiany w osobowości, np. apatia, brak inicjatywy lub impulsywność.
• Trudności w rozumieniu emocji innych osób.
• Nieodpowiednie zachowania społeczne, np. brak zahamowań.

Pierwotna afazja postępująca (PPA)

• Trudności z formułowaniem zdań lub znajdowaniem odpowiednich słów.
• Problemy z rozumieniem mowy innych ludzi.

Podtyp z objawami ruchowymi

• Sztywność mięśni, drżenia lub inne objawy podobne do choroby Parkinsona.

W przypadku Bruce’a Willisa głównym objawem była afazja, która jest charakterystyczna dla podtypu związanego z zaburzeniami językowymi.

Co powoduje otępienie czołowo-skroniowe?

Chociaż przyczyny FTD nie są do końca poznane, uważa się, że za jej rozwój odpowiadają nieprawidłowości w białkach mózgowych, takich jak tau i TDP-43. Te białka mogą gromadzić się w komórkach nerwowych, prowadząc do ich uszkodzenia i śmierci.

W niektórych przypadkach choroba ma podłoże genetyczne, a ryzyko zachorowania może być dziedziczne.

Diagnostyka i leczenie

Zdiagnozowanie FTD bywa trudne, ponieważ jej objawy mogą być mylone z innymi schorzeniami, takimi jak depresja, choroba Alzheimera czy zaburzenia psychiatryczne. Do postawienia diagnozy wykorzystuje się:

• Obserwację objawów klinicznych.
• Badania obrazowe mózgu, takie jak rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa.
• Testy neuropsychologiczne oceniające zdolności poznawcze.

Obecnie nie ma lekarstwa na FTD. Leczenie koncentruje się na łagodzeniu objawów poprzez:

• Farmakoterapię – stosowanie leków przeciwdepresyjnych lub przeciwpsychotycznych w celu kontrolowania zachowań.
• Terapie wspierające – terapia mowy, fizjoterapia i terapia zajęciowa pomagają poprawić jakość życia.

Bruce Willis: życie z chorobą

Historia Bruce’a Willisa podkreśla, jak trudne mogą być wyzwania związane z FTD. Afazja, która początkowo była uznawana za odrębne schorzenie, okazała się wczesnym objawem otępienia czołowo-skroniowego. Dla gwiazdy kina akcji, znanej z takich filmów jak Szklana pułapka czy Piąty element, utrata zdolności do komunikacji była równoznaczna z zakończeniem aktorskiej kariery.

Rodzina Willisa, w tym córki Tallulah i Scout, zwraca uwagę jak ważne jest wsparcie w codziennym życiu z chorobą. Ich publiczne wyznania, takie jak wspólne zdjęcia publikowane w mediach społecznościowych, zwiększają społeczną świadomość na temat FTD - otępienie czołowo-skroniowe jest wciąż mało znane w porównaniu z innymi rodzajami demencji, co prowadzi do opóźnień w diagnozie i trudności do zrozumienia dotkniętych nią pacjentów.