Przełom w transplantologii. WUM wykonał pierwsze chimeryczne przeszczepienie wątroby

Zespół Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego pod kierownictwem prof. Michała Grąta dokonał przełomowego osiągnięcia w dziedzinie transplantologii. 11 maja 2026 roku przeprowadzono pierwsze na świecie chimeryczne przeszczepienie wątroby u 47-letniej pacjentki z zaawansowanym nowotworem tego narządu.

Nowatorska operacja połączyła doświadczenia chirurgii onkologicznej, transplantologii oraz chirurgii ex situ. Dzięki niej pacjentka otrzymała czasowe biologiczne wsparcie, a po regeneracji własnej części wątroby możliwe było usunięcie fragmentu pochodzącego od dawcy.

Na czym polega chimeryczne przeszczepienie wątroby?

Chimeryczne przeszczepienie wątroby to nowa metoda, w której jeden funkcjonalny narząd tworzony jest z dwóch fragmentów o odmiennym pochodzeniu genetycznym.

W przypadku pacjentki lekarze połączyli jej własną część wątroby z fragmentem pobranym od zmarłego dawcy. Oba elementy zostały przygotowane poza organizmem chorej, na tzw. zimnym stoliku chirurgicznym, a następnie wszczepione jako jeden chimeryczny graft wątrobowy.

35 milionów nowych przypadków raka rocznie do 2050 roku. Prognoza WHO i sytuacja w Polsce

Jeremy Clarkson zmaga się z rakiem prostaty. Chorobę wykryto podczas rutynowych badań

Pacjenci onkologiczni z łatwiejszym dostępem do badań. Co zmienia najnowsza decyzja Ministerstwa Zdrowia?

Rak płuca: od października rusza program badań przesiewowych. E-papierosy i nikotyna nadal stanowią poważne zagrożenie

Pierwsza krioablacja guza nerki w USK w Rzeszowie – nowoczesne leczenie małoinwazyjne

Marzec – miesiąc świadomości raka jelita grubego. Dlaczego profilaktyka ratuje życie?

Dlaczego konieczna była tak innowacyjna operacja?

U pacjentki rozległość zmian nowotworowych uniemożliwiała wykonanie klasycznej resekcji wątroby. Usunięcie wszystkich zmian przy pozostawieniu odpowiedniej ilości zdrowego narządu nie było możliwe.

Lekarze zdecydowali się więc na połączenie dwóch technik: autotransplantacji i allotransplantacji. Własna wątroba pacjentki została usunięta, a następnie poddana resekcji pozaustrojowej, czyli operacji wykonywanej poza organizmem.

Podczas tego etapu usunięto większość fragmentu zajętego przez nowotwór i przygotowano zdrową część wątroby do ponownego wszczepienia. Ponieważ własny fragment był początkowo zbyt mały, aby samodzielnie zapewnić prawidłową funkcję narządu, został połączony z fragmentem wątroby od zmarłego dawcy.

Fragment dawcy pomógł w regeneracji własnej wątroby pacjentki

Fragment pochodzący od dawcy pełnił funkcję biologicznego wsparcia. Umożliwił bezpieczne funkcjonowanie organizmu w czasie, gdy własna część wątroby pacjentki zwiększała swoją objętość i odzyskiwała pełną wydolność.

Dzięki bardzo dobrej regeneracji własnej części wątroby już 18 maja 2026 roku, tydzień po pierwszej operacji, lekarze mogli wykonać kolejny zabieg. Usunięto wówczas fragment graftu pochodzący od dawcy.

Ostatecznie w organizmie pacjentki pozostała wyłącznie jej własna, odpowiednio przerośnięta i prawidłowo funkcjonująca wątroba. Obecnie chora pozostaje w dobrym stanie.

Zespół WUM wykonał pionierską operację

Koncepcję zabiegu opracował prof. Michał Grąt, który był również operatorem podczas wszystkich najważniejszych etapów operacji: usunięcia wątroby, resekcji pozaustrojowej, stworzenia chimerycznego graftu oraz jego wszczepienia.

W etapie brzusznym operacji asystowali dr hab. Wacław Hołówko oraz lek. Maryla Turkot. Podczas przygotowania chimerycznego graftu wspierali prof. Grąta dr hab. Wacław Hołówko oraz lek. Agata Konieczka.

Za podział wątroby pobranej od zmarłego dawcy i przygotowanie fragmentu wykorzystanego do stworzenia graftu odpowiadali dr Konrad Kobryń oraz lek. Paweł Rykowski. Znieczulenie pacjentki prowadził lek. Dawid Tomasik.

W skład zespołu operacyjnego wchodziły również pielęgniarki operacyjne Ewelina Kamińska i Małgorzata Ponichtera oraz pielęgniarki anestezjologiczne Agata Małek i Joanna Podsiadła.

Nowa nadzieja dla pacjentów z zaawansowanymi nowotworami wątroby

Chimeryczne przeszczepienie wątroby może stać się nową strategią leczenia wybranych pacjentów, u których dotychczas nie było możliwości wykonania radykalnej operacji.

Metoda łączy doświadczenia zdobyte podczas autotransplantacji wątroby, przeszczepiania fragmentów narządu oraz skomplikowanych rekonstrukcji naczyniowych. W przyszłości może umożliwić tworzenie bardziej spersonalizowanych rozwiązań chirurgicznych dopasowanych do potrzeb konkretnych chorych.

– Istotą tej operacji było stworzenie jednego funkcjonalnego narządu złożonego z dwóch fragmentów wątroby o odmiennym pochodzeniu genetycznym. Po uzyskaniu odpowiedniego przerostu mogliśmy usunąć część allogeniczną, pozostawiając pacjentkę z jej własną, prawidłowo funkcjonującą wątrobą – mówi prof. Michał Grąt.

To kolejne przełomowe osiągnięcie Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby WUM. Zespół kliniki jako pierwszy w Polsce przeprowadził m.in. autotransplantację wątroby, wspomagające przeszczepienie tego narządu oraz rozwinął program przeszczepiania fragmentów wątroby od żywych dawców u osób dorosłych.