Masz pajączki lub żylaki? Sprawdź, na czym polega skleroterapia

Skleroterapia: na czym polega?

Skleroterapia polega na wstrzyknięciu do nieprawidłowo działającego naczynia substancji, która powoduje jego zamknięcie.

Po podaniu sklerozantu dochodzi do uszkodzenia śródbłonka, czyli komórek wyściełających wewnętrzną powierzchnię żyły. Następnie ściany naczynia zbliżają się do siebie i rozpoczyna się proces organizacji oraz włóknienia. W efekcie leczona żyła zostaje zamknięta i z czasem staje się mniej widoczna lub całkowicie zanika.

Celem skleroterapii jest wyłączenie nieprawidłowego naczynia z krążenia, po czym krew może być odprowadzana przez inne, prawidłowo funkcjonujące naczynia.

Na jakie naczynia stosuje się skleroterapię?

Skleroterapia może być stosowana w przypadku różnych rodzajów powierzchownych zmian żylnych. Najczęściej obejmuje:

• teleangiektazje, czyli popularne pajączki naczyniowe na nogach,
• żyły siatkowate,
• niewielkie żylaki,
• wybrane większe żylaki,
• niektóre zmiany żylne związane z przewlekłą niewydolnością żylną.

Metoda i sposób wykonania zabiegu zależą od średnicy naczynia, jego przebiegu oraz obecności lub braku niewydolności większych pni żylnych.

Czy przed skleroterapią potrzebne jest USG Doppler?

W przypadku wielu pacjentów ocena układu żylnego za pomocą USG Doppler jest istotnym elementem kwalifikacji do leczenia. Badanie pozwala ocenić m.in. anatomię żył, przepływ krwi, obecność refluksu żylnego, drożność naczyń, funkcjonowanie zastawek i ewentualne zmiany zakrzepowe. Ma to szczególne znaczenie wtedy, gdy pacjent zgłasza objawy niewydolności żylnej lub ma większe żylaki.

W przypadku drobnych pajączków naczyniowych zakres diagnostyki może być inny niż w przypadku rozległych żylaków. O tym, czy USG jest potrzebne, decyduje lekarz po badaniu i wywiadzie.

Jak przebiega skleroterapia?

Zabieg rozpoczyna się od oceny naczyń i określenia obszaru wymagającego leczenia.

W przypadku drobnych naczynek lekarz może wykorzystać cienką igłę do podania niewielkiej ilości sklerozantu bezpośrednio do naczynia. Skleroterapia zwykle nie wymaga znieczulenia ogólnego. Podczas wkłuwania pacjent może odczuwać krótkotrwałe ukłucie lub pieczenie. W trakcie podawania sklerozantu może pojawić się uczucie rozpierania lub dyskomfort

W przypadku większych żył zabieg może być wykonywany pod kontrolą USG. Po podaniu preparatu lekarz może zastosować ucisk w leczonym obszarze. Po skleroterapii kończyn dolnych często zaleca się również stosowanie kompresjoterapii zgodnie z indywidualnymi zaleceniami.

Czas zabiegu zależy przede wszystkim od liczby i rodzaju leczonych naczyń.

Natomiast liczba sesji zależy od:

• liczby naczyń,
• ich średnicy,
• rozległości zmian,
• reakcji na wcześniejsze leczenie,
• rodzaju zastosowanego sklerozantu.

W przypadku licznych pajączków często potrzebnych jest kilka sesji. Nie wszystkie naczynia znikają po jednym zabiegu, a część zmian może wymagać ponownego leczenia.

Kiedy widać efekty zabiegu skleroterapii?

Bezpośrednio po podaniu sklerozantu naczynie może być nadal widoczne. W kolejnych tygodniach i miesiącach organizm stopniowo przebudowuje zamkniętą żyłę. W miejscu leczonych naczyń może początkowo wystąpić zaczerwienienie, zasinienie lub przejściowe przebarwienie.

Żaden specjalista nie może zagwarantować, że nowe pajączki nie pojawią się w przyszłości.

Skleroterapia może skutecznie zamknąć leczone naczynia, ale pacjent nadal może mieć predyspozycję do tworzenia kolejnych zmian. Może być więc konieczne wykonanie kolejnych zabiegów w przyszłości.

Możliwe działania niepożądane, powikłania i przeciwwskazania do skleroterapii

Po skleroterapii mogą wystąpić zarówno łagodne, przejściowe działania niepożądane, jak i znacznie rzadziej poważniejsze powikłania. Należą do nich:

• Ból, pieczenie, zaczerwienienie i obrzęk zwykle mają charakter przejściowy.
• Zasinienie i stwardnienie wzdłuż leczonej żyły mogą utrzymywać się przez pewien czas po zabiegu.
• Przebarwienia skóry należą do częstszych problemów estetycznych po skleroterapii.
• Matting, czyli pojawienie się drobnych, powierzchownych naczynek w okolicy leczonego obszaru. Zmiany mogą być przejściowe, ale nie zawsze ustępują samoistnie.
• Zapalenie żyły powierzchownej może wystąpić jako miejscowa reakcja po zabiegu.
• Zakrzepica żył głębokich jest rzadka, ale stanowi istotne powikłanie, którego ryzyko zależy m.in. od zakresu leczenia i indywidualnych czynników ryzyka pacjenta.
• Zatorowość płucna i powikłania neurologiczne należą do bardzo rzadkich powikłań, szczególnie opisywanych po zastosowaniu piany. Mogą obejmować m.in. przejściowe zaburzenia widzenia, migrenę, a wyjątkowo również przemijające incydenty niedokrwienne lub udar.
• Martwica skóry jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem, które może wystąpić m.in. w wyniku przedostania się sklerozantu poza naczynie lub zaburzenia przepływu w drobnych naczyniach.

Nie każdy pacjent może zostać zakwalifikowany do skleroterapii. Do bezwzględnych przeciwwskazań należą m.in. nadwrażliwość na stosowany sklerozant, ostra choroba zakrzepowo-zatorowa, ciężkie powikłania neurologiczne lub kardiologiczne po wcześniejszej skleroterapii, ciężka ostra choroba ogólnoustrojowa lub zakażenie oraz krytyczne niedokrwienie kończyny.

Istnieją również przeciwwskazania względne i sytuacje wymagające szczególnej ostrożności, dlatego kwalifikacja do zabiegu powinna uwzględniać indywidualny stan zdrowia i czynniki ryzyka pacjenta.

Najważniejszym elementem bezpiecznej skleroterapii jest prawidłowa kwalifikacja pacjenta. O wyborze skleroterapii, laseroterapii, ablacji wewnątrzżylnej lub innej metody powinien zdecydować lekarz na podstawie anatomii i charakteru zmian.

Źródła:

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36916540

https://www.nice.org.uk/guidance/htg301/resources/ultrasoundguided-foam-sclerotherapy-for-varicose-veins-pdf-1809591809286085