Fibryna bogatopłytkowa (PRF) to preparat autologiczny, czyli uzyskiwany z własnej krwi pacjenta. Jest wykorzystywana w medycynie regeneracyjnej oraz estetycznej jako metoda wspomagająca procesy naprawcze i poprawiająca jakość tkanek.
W medycynie estetycznej fibryna bogatopłytkowa jest stosowana przede wszystkim w celu poprawy jakości skóry, jej elastyczności, struktury i wyglądu. Zabieg polega na pobraniu niewielkiej ilości krwi, odpowiednim przygotowaniu jej w wirówce, a następnie podaniu uzyskanego preparatu w wybrany obszar. Fibryna bogatopłytkowa jest często porównywana z osoczem bogatopłytkowym (PRP). Preparaty te są ze sobą powiązane, ale różnią się sposobem przygotowania i właściwościami biologicznymi.
Fibryna bogatopłytkowa
Fibryna bogatopłytkowa to koncentrat uzyskiwany z krwi pacjenta. Zawiera m.in. płytki krwi oraz sieć fibrynową, w której mogą być zatrzymywane i stopniowo uwalniane różne czynniki biologicznie aktywne. Płytki krwi odgrywają ważną rolę w naturalnych procesach gojenia. Po aktywacji uwalniają m.in. czynniki wzrostu uczestniczące w procesach związanych z regeneracją tkanek.
W przypadku PRF istotna jest również struktura fibrynowa. W porównaniu z niektórymi metodami przygotowania PRP może ona działać jak swoiste rusztowanie, umożliwiając stopniowe uwalnianie zawartych w preparacie substancji. Mechanizmy te stanowią podstawę zainteresowania PRF w medycynie regeneracyjnej i estetycznej, jednak działanie obserwowane w badaniach laboratoryjnych nie zawsze przekłada się w takim samym stopniu na efekt kliniczny.
Jak przygotowuje się fibrynę bogatopłytkową?
Fibrynę bogatopłytkową przygotowuje się z krwi pobranej od pacjenta bezpośrednio przed zabiegiem. Typowa procedura obejmuje:
- pobranie niewielkiej ilości krwi żylnej,
- umieszczenie krwi w specjalnej probówce,
- odwirowanie materiału w wirówce,
- oddzielenie odpowiedniej frakcji,
- przygotowanie uzyskanego materiału do podania,
- aplikację preparatu w wybrany obszar.
Szczegóły procedury zależą od rodzaju stosowanego systemu i techniki przygotowania.
Ważną cechą klasycznego PRF jest brak konieczności dodawania niektórych zewnętrznych aktywatorów lub antykoagulantów stosowanych w części metod przygotowywania PRP. Nie oznacza to jednak, że wszystkie produkty określane jako PRF są przygotowywane identycznie.
Jak działa fibryna bogatopłytkowa?
Mechanizm działania fibryny bogatopłytkowej jest związany przede wszystkim z obecnością płytek krwi, czynników wzrostu i struktury fibrynowej. Po podaniu preparatu uwalniane są substancje uczestniczące w procesach związanych z regeneracją tkanek, tworzeniem nowych naczyń, przebudową macierzy zewnątrzkomórkowej i procesami naprawczymi.
W kontekście skóry szczególne znaczenie przypisuje się potencjalnemu wpływowi na fibroblasty i produkcję składników macierzy zewnątrzkomórkowej, w tym kolagenu.
Nie oznacza to jednak, że fibryna bogatopłytkowa odbudowuje skórę w dosłownym znaczeniu. Jest to metoda, która ma wspierać naturalne procesy regeneracyjne organizmu.
Jakie efekty może dawać fibryna bogatopłytkowa?
W badaniach dotyczących zastosowania PRF w medycynie estetycznej obserwowano potencjalną poprawę:
- elastyczności skóry,
- jej tekstury,
- wyglądu drobnych zmarszczek,
- jędrności,
- ogólnego wyglądu skóry.
Systematyczny przegląd z 2024 r. dotyczący iniekcyjnego PRF obejmował siedem badań i łącznie 130 pacjentów. W badaniach dotyczących odmładzania twarzy obserwowano m.in. poprawę tekstury i elastyczności skóry oraz zmniejszenie widoczności zmarszczek. Autorzy podkreślili jednak potrzebę większych badań, grup kontrolnych i standaryzacji protokołów.
Jak wygląda zabieg fibryną bogatopłytkową?
Zabieg rozpoczyna się od konsultacji i oceny wskazań. Następnie pobierana jest krew żylna pacjenta, która jest odpowiednio przygotowywana w wirówce. Uzyskana zostaje frakcja, która zawiera fibrynę i płytki krwi – taka forma jest gotowa do podania. Lekarz medycyny estetycznej za pomocą iniekcji aplikuje fibrynę w wybrany obszar.
Zabieg może powodować dyskomfort, ponieważ wymaga wkłuć igłą. Natomiast odczuwanie bólu zależy m.in. od indywidualnej wrażliwości, liczby wkłuć, leczonego obszaru i zastosowanej techniki. W zależności od obszaru można zastosować miejscowe znieczulenie w celu zmniejszenia dyskomfortu.
Bezpośrednio po podaniu PRF mogą wystąpić:
- zaczerwienienie,
- obrzęk,
- tkliwość,
- siniaki,
- niewielkie zgrubienia w miejscach wkłuć.
Objawy te są zazwyczaj przejściowe. Ich nasilenie zależy m.in. od indywidualnej reakcji organizmu, obszaru zabiegowego i zastosowanej techniki.
Kiedy pojawiają się efekty po fibrynie bogatopłytkowej?
Fibryna bogatopłytkowa nie jest zabiegiem, którego pełny efekt powinien być oceniany bezpośrednio po podaniu preparatu. Po ustąpieniu obrzęku może być widoczna początkowa poprawa wyglądu skóry, ale potencjalne efekty związane z procesami regeneracyjnymi rozwijają się stopniowo.
W badaniach efekty oceniano w różnych punktach czasowych, dlatego nie można wskazać jednego dnia, w którym rezultat pojawia się u wszystkich pacjentów.
Czas utrzymywania się efektu zależy m.in. od wieku, stanu skóry, stylu życia, ekspozycji na promieniowanie UV oraz zastosowanego protokołu. Dostępne badania mają różne okresy obserwacji, dlatego deklarowanie, że PRF zapewnia konkretny efekt przez określoną liczbę miesięcy, byłoby zbyt dużym uproszczeniem.
Przeciwwskazania do fibryny bogatopłytkowej
Przed zabiegiem lekarz medycyny estetycznej powinien zebrać wywiad i ocenić stan zdrowia pacjenta. Zabieg może być przeciwwskazany lub wymagać odroczenia m.in. w przypadku:
- aktywnej infekcji w miejscu zabiegu,
- aktywnego stanu zapalnego skóry,
- zaburzeń krzepnięcia,
- znacznych zaburzeń liczby lub funkcji płytek krwi,
- niektórych chorób hematologicznych,
- ciężkich chorób ogólnoustrojowych,
- stosowania niektórych leków wpływających na krzepnięcie,
- ciąży i karmienia piersią.
Ostateczna kwalifikacja zależy od stanu zdrowia pacjenta i planowanego obszaru zabiegowego.
Czy fibryna bogatopłytkowa daje efekt liftingu?
Zabieg może poprawić jakość i elastyczność skóry, co może dawać wrażenie bardziej jędrnej skóry. Nie usuwa jednak jej nadmiaru ani nie przemieszcza tkanek w sposób charakterystyczny dla liftingu operacyjnego. Określenie „naturalny lifting” może być atrakcyjne marketingowo, ale jest mniej precyzyjne medycznie niż „poprawa jakości skóry”.
Fibryna bogatopłytkowa nie jest klasycznym wypełniaczem ani odpowiednikiem liftingu chirurgicznego. Jej potencjalną zaletą jest autologiczny charakter preparatu i wykorzystanie naturalnych mechanizmów organizmu związanych z regeneracją tkanek.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40167104
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39011192
Fibryna bogatopłytkowa 
