Polinukleotydy to substancje wykorzystywane w medycynie estetycznej przede wszystkim w celu poprawy jakości i kondycji skóry. Są podawane najczęściej w formie iniekcji śródskórnych, a ich działanie ma wspierać procesy regeneracyjne oraz przebudowę macierzy zewnątrzkomórkowej. Zabieg z wykorzystaniem polinukleotydów jest obecnie jedną z metod określanych jako biostymulacja skóry. W odróżnieniu od klasycznych wypełniaczy jego głównym celem nie jest zwiększenie objętości tkanek, lecz poprawa nawilżenia, elastyczności tekstury i ogólnej jakości skóry.
Czym są i jak działają polinukleotydy?
Czym są i jak działają polinukleotydy?
Polinukleotydy to biopolimery zbudowane z nukleotydów, czyli podstawowych elementów budujących kwasy nukleinowe. W preparatach stosowanych w medycynie estetycznej wykorzystywane są wysoko oczyszczone fragmenty DNA. W zależności od produktu ich pochodzenie i właściwości mogą się różnić. Część preparatów stosowanych klinicznie zawiera polinukleotydy pochodzenia rybiego.
Mechanizm działania polinukleotydów jest bardziej złożony niż samo dostarczenie do skóry fragmentów DNA.
Badania eksperymentalne wskazują, że polinukleotydy mogą wpływać na środowisko pozakomórkowe i procesy związane z regeneracją tkanek. Opisywane jest m.in. ich potencjalne działanie na fibroblasty oraz macierz zewnątrzkomórkową, w tym procesy związane z produkcją kolagenu. Nie oznacza to jednak, że po podaniu polinukleotydów dochodzi do prostego „odbudowania DNA” komórek skóry.
Czy polinukleotydy regenerują DNA?
Polinukleotydy dostarczają materiał biologiczny, który może uczestniczyć w określonych procesach komórkowych i wpływać na środowisko tkanek. Ich działanie w medycynie estetycznej jest przede wszystkim opisywane w kontekście biostymulacji i poprawy jakości skóry.
Określenie „regeneracja DNA” może być więc mylące i nie powinno być stosowane jako dosłowny opis mechanizmu zabiegu.
Jak wygląda zabieg z wykorzystaniem polinukleotydów?
Polinukleotydy są najczęściej podawane śródskórnie za pomocą cienkiej igły. W zależności od preparatu, obszaru i przyjętej techniki lekarz może zastosować określony schemat niewielkich depozytów preparatu. Zabieg powinien obejmować:
- konsultację i ocenę stanu skóry,
- oczyszczenie i dezynfekcję obszaru zabiegowego,
- ewentualne zastosowanie znieczulenia miejscowego,
- podanie preparatu w określone warstwy skóry,
- ocenę skóry po zakończeniu iniekcji,
- przekazanie zaleceń pozabiegowych.
Technika podawania zależy od produktu oraz leczonego obszaru. Nie istnieje jeden uniwersalny protokół odpowiedni dla wszystkich preparatów zawierających polinukleotydy.
Gdzie można stosować polinukleotydy?
Polinukleotydy są stosowane przede wszystkim w celu poprawy jakości skóry twarzy, ale mogą być wykorzystywane również w innych obszarach, takich jak szyja, dekolt, dłonie, skóra głowy, a nawet wybrane blizny i obszary wymagające przebudowy skóry.
Zakres zastosowania zależy od konkretnego produktu, jego przeznaczenia oraz doświadczenia lekarza medycyny estetycznej.
- Zabieg na twarz jest jednym z najczęstszych zastosowań polinukleotydów. Celem jest przede wszystkim poprawa jakości skóry, a nie zmiana jej objętości. W badaniach obserwowano poprawę m.in. elastyczności, nawilżenia, tekstury i wyglądu zmarszczek.
- Okolica oka jest jednym z obszarów, w których polinukleotydy są szczególnie często wykorzystywane. Skóra w tej okolicy jest cienka i podatna na oznaki starzenia, dlatego celem terapii może być poprawa jej jakości, elastyczności oraz wyglądu drobnych zmarszczek.
- Skóra szyi i dekoltu również może być poddawana terapii polinukleotydami. Celem jest przede wszystkim poprawa jakości skóry, jej elastyczności i nawilżenia.
- Polinukleotydy mogą być stosowane w celu zmniejszenia widoczności drobnych zmarszczek.
Ich działanie różni się jednak od toksyny botulinowej. Toksyna botulinowa ogranicza aktywność określonych mięśni odpowiedzialnych za powstawanie zmarszczek mimicznych, natomiast polinukleotydy mają wpływać przede wszystkim na jakość i właściwości skóry.
Polinukleotydy a kwas hialuronowy
Polinukleotydy i kwas hialuronowy mogą być wykorzystywane w celu poprawy jakości skóry, ale nie są tym samym rodzajem preparatu. Kwas hialuronowy może być stosowany zarówno jako substancja nawilżająca, jak i jako składnik wypełniaczy zwiększających objętość tkanek. Polinukleotydy nie są klasycznymi wypełniaczami objętościowymi.
Jeżeli głównym problemem jest:
- jakość, elastyczność i nawilżenie skóry to lekarz medycyny estetycznej może rozważyć biostymulację polinukleotydami,
- utrata objętości lub wyraźne zapadnięcie tkanek kwalifikują się do zastosowania wypełniacza,
- a zmarszczki wynikające z nadmiernej aktywności mięśni najlepiej potraktować toksyną botulinową.
Czasami różne metody mogą być również stosowane jako element kompleksowego planu terapii.
Czy zabieg polinukleotydami boli?
Ponieważ zabieg wymaga licznych wkłuć, może powodować dyskomfort. Odczuwanie bólu zależy m.in. od indywidualnej wrażliwości, leczonego obszaru, liczby wkłuć, zastosowanej techniki i rodzaju preparatu. W niektórych przypadkach stosuje się krem znieczulający przed zabiegiem. Po podaniu preparatu może wystąpić przejściowe pieczenie lub tkliwość.
Bezpośrednio po zabiegu mogą pojawić się:
- niewielkie obrzęki,
- zaczerwienienie,
- tkliwość,
- siniaki,
- drobne uwypuklenia w miejscach wkłuć.
Drobne grudki lub nierówności mogą być widoczne przez krótki czas po śródskórnym podaniu preparatu. Ich występowanie zależy od zastosowanej techniki, preparatu i indywidualnej reakcji skóry.
Ile zabiegów polinukleotydami trzeba wykonać?
Nie istnieje jeden schemat odpowiedni dla wszystkich preparatów. W badaniach klinicznych stosowano różne protokoły. Liczba zabiegów powinna być ustalana indywidualnie na podstawie:
- stanu skóry,
- wieku i stopnia jej starzenia,
- leczonego obszaru,
- rodzaju preparatu,
- oczekiwanego efektu.
Nie należy automatycznie zakładać, że każda osoba potrzebuje takiej samej liczby sesji. Jednocześnie odstępy między zabiegami powinny wynikać z zastosowanego preparatu i protokołu leczenia.
Przeciwwskazania, bezpieczeństwo i możliwe reakcje po zabiegu
Przed zabiegiem konieczna jest konsultacja i ocena stanu zdrowia pacjenta. Do sytuacji, które mogą stanowić przeciwwskazanie lub wymagać odroczenia zabiegu, należą m.in. aktywna infekcja lub stan zapalny skóry, uszkodzenie skóry w obszarze zabiegowym, niektóre choroby autoimmunologiczne, zaburzenia krzepnięcia, stosowanie leków wpływających na krzepnięcie, a także znana alergia na składniki preparatu. W przypadku ciąży i karmienia piersią, ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa, również zaleca się zachowanie szczególnej ostrożności.
Polinukleotydy są na ogół dobrze tolerowane, a najczęściej występujące działania niepożądane mają charakter miejscowy i przemijający. Po zabiegu mogą pojawić się m.in. zaczerwienienie, obrzęk, siniaki czy tkliwość. Warto jednak pamiętać, że dobra tolerancja preparatu nie oznacza całkowitego braku ryzyka związanego z iniekcją. Jak w przypadku innych zabiegów wykonywanych igłą, możliwe są również powikłania wynikające z samego nakłucia lub podania preparatu.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39645667
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39125793
