Profesor dr. med. Stanisław Dąbrowiecki

Nowoczesne leki stosowane w leczeniu otyłości, przede wszystkim semaglutyd i tirzepatyd, pozwalają osiągnąć efekty, które jeszcze kilka lat temu były trudne do uzyskania bez operacji.

Nic więc dziwnego, że pacjenci coraz częściej pytają mnie:

„Czy warto poddać się operacji bariatrycznej, skoro są już tak skuteczne leki?”

Nie ma jednej odpowiedzi właściwej dla każdego chorego. Pojawiły się jednak nowe dane, które pozwalają lepiej porównać obie metody.

W 2026 roku w czasopiśmie „Obesity” opublikowano analizę obejmującą 44 025 pacjentów z BMI co najmniej 35 kg/m².

Porównano cztery sposoby leczenia:

Badacze oceniali, jaki procent początkowej masy ciała pacjenci tracili w kolejnych latach leczenia.

Po rękawowej resekcji żołądka średni spadek masy ciała wynosił 24,4% po roku, 22,4% po 2 latach i 22,0% po 3 latach.

Oznacza to, że po początkowo dużym spadku masy ciała obserwowano niewielki przyrost w kolejnych latach, ale po 3 latach pacjenci nadal ważyli średnio około 22% mniej niż przed operacją.

Dla osoby ważącej przed leczeniem 120 kg odpowiadałoby to średnio około 26 kg mniej po 3 latach.

W przypadku semaglutydu średnia redukcja masy ciała wynosiła 5,4% po roku, 6,5% po 2 latach i 7,4% po 3 latach.

Tirzepatyd dawał większy efekt: 9,1% po roku i 10,8% po 2 latach. W tym badaniu nie było jeszcze wystarczających danych, aby wiarygodnie ocenić wynik tirzepatydu po 3 latach.

Trzeba podkreślić, że były to wyniki leczenia w codziennej praktyce. Są one wyraźnie słabsze niż najlepsze wyniki uzyskiwane w kontrolowanych badaniach klinicznych nowych leków.

Jedną z przyczyn jest to, że w rzeczywistym życiu część pacjentów przerywa leczenie, stosuje lek nieregularnie albo nie osiąga maksymalnej dawki.

Autorzy przeprowadzili również osobną analizę pacjentów, którzy mieli udokumentowane ciągłe leczenie przez co najmniej rok. W tej grupie wyniki były lepsze.

Dla semaglutydu redukcja masy ciała wynosiła około:

Dla tirzepatydu:

Nadal były to jednak wyniki mniejsze niż po rękawowej resekcji żołądka.

Nie.

Leki i operacja nie są metodami, które można porównywać wyłącznie na podstawie liczby utraconych kilogramów.

Leczenie farmakologiczne nie wymaga operacji i może być bardzo dobrym rozwiązaniem u wielu osób. Można je rozpocząć bez trwałej zmiany anatomii przewodu pokarmowego, a sposób leczenia można modyfikować.

Operacja bariatryczna jest natomiast leczeniem bardziej inwazyjnym i wiąże się z ryzykiem okołooperacyjnym oraz możliwością późniejszych powikłań. Wymaga również przygotowania i długoterminowej kontroli.

Jednocześnie obecne dane wskazują, że u pacjentów z większą otyłością operacja nadal pozwala przeciętnie osiągnąć większy i bardziej trwały spadek masy ciała.

Tu sytuacja staje się szczególnie interesująca.

W opublikowanej również w 2026 roku metaanalizie 23 badań obejmujących ponad 14 tysięcy uczestników oszacowany spadek masy ciała dla wysokich dawek tirzepatydu był zbliżony do wyniku sleeve.

Nie oznacza to jednak, że możemy już powiedzieć, iż tirzepatyd i operacja dają taki sam wynik w perspektywie wielu lat. Było to porównanie pośrednie różnych badań, a czas obserwacji w badaniach farmakologicznych jest nadal znacznie krótszy niż dostępne obserwacje po operacjach bariatrycznych.

Nie mamy jeszcze wiarygodnego bezpośredniego porównania tirzepatydu i sleeve po 5 czy 10 latach.

Nowoczesne leki są stosowane zbyt krótko, aby dysponować takimi samymi wieloletnimi obserwacjami jak po operacjach bariatrycznych.

Nie możemy więc obecnie uczciwie odpowiedzieć na pytanie: „Co będzie skuteczniejsze po 10 latach – tirzepatyd czy sleeve?” Takich danych jeszcze nie ma.

Wiemy natomiast, że po zaprzestaniu leczenia farmakologicznego często dochodzi do ponownego wzrostu masy ciała. Dlatego leczenie lekami przeciw otyłości należy traktować jako terapię przewlekłą, a nie krótką kurację.

W praktyce oba sposoby leczenia zaczynają się uzupełniać.

Leki mogą być stosowane przed operacją, jeżeli potrzebna jest wcześniejsza redukcja masy ciała. Mogą także znaleźć zastosowanie wiele lat po operacji, gdy pojawia się ponowny wzrost masy ciała.

Coraz więcej danych wskazuje, że takie połączenie może poprawiać odległe wyniki leczenia.

Dlatego pytanie nie zawsze powinno brzmieć:

„Lek czy operacja?”

Częściej właściwe pytanie brzmi:

„Jaki sposób leczenia będzie najlepszy w mojej sytuacji i kiedy warto zastosować poszczególne metody?”

Jeżeli masz otyłość i rozważasz leczenie, wybór powinien zależeć między innymi od:

Podczas konsultacji można oszacować, jakiego efektu można oczekiwać po poszczególnych metodach i czy w danej sytuacji uzasadnione jest dalsze leczenie farmakologiczne, operacja bariatryczna czy połączenie obu sposobów leczenia.

Źródła:

Brown A. i wsp. Real-World Effectiveness of Semaglutide and Tirzepatide Compared With Bariatric Surgery. Obesity. 2026;34:1583–1591. DOI: 10.1002/oby.70246.



Omeh Z. i wsp. Comparison of pharmacotherapies for obesity with sleeve gastrectomy: a network meta-analysis and systematic review. Expert Review of Endocrinology & Metabolism. 2026;21:217–229. DOI: 10.1080/17446651.2026.2656247.

Operacyjne leczenie otyłości może być rozważane u osób, u których nadmierna masa ciała stanowi istotny problem zdrowotny i dotychczasowe leczenie nie przyniosło trwałych efektów. Podczas kwalifikacji oceniam przede wszystkim masę ciała i BMI, przebieg otyłości, choroby współistniejące, wcześniejsze próby redukcji masy ciała, przyjmowane leki oraz ogólny stan zdrowia.Nie chodzi wyłącznie o odpowiedź na pytanie: „czy można wykonać operację?”. Ważne jest również ustalenie, czy leczenie operacyjne jest w danej sytuacji uzasadnione i która metoda może być najbardziej odpowiednia.

Podczas konsultacji omawiam również:

Jeżeli pacjent chce leczyć się i operować pod moją opieką, konsultacja online zwykle wystarcza do kwalifikacji do zabiegu. Przy poważnych chorobach współistniejących lub innych wątpliwościach może być potrzebne dodatkowe osobiste spotkanie albo wykonanie dodatkowych badań. Jeżeli pacjent planuje operację u innego lekarza lub w innym ośrodku, konsultacja ma przede wszystkim charakter informacyjny. Może pomóc ocenić, czy leczenie bariatryczne jest uzasadnione i jaki może być dalszy kierunek postępowania. Ostatecznej kwalifikacji dokonuje jednak lekarz, który będzie prowadził leczenie i wykonywał operację.

Konsultacje i zabiegi wykonuję wyłącznie prywatnie. Nie realizuję tych świadczeń w ramach NFZ.