Mounjaro to lek, o którym w ostatnich latach zrobiło się wyjątkowo głośno. Zainteresowanie nim wynika przede wszystkim z dwóch obszarów: leczenia cukrzycy typu 2 oraz możliwości wykorzystania tirzepatydu w kontroli masy ciała. Za popularnością leku stoi konkretny mechanizm działania. Tirzepatyd oddziałuje na receptory dwóch hormonów jelitowych: GIP i GLP-1. Wpływa dzięki temu m.in. na gospodarkę glukozową, wydzielanie insuliny oraz regulację apetytu. To jednak nie oznacza, że Mounjaro jest magicznym zastrzykiem na odchudzanie. Jest lekiem na receptę, którego stosowanie wymaga odpowiedniej kwalifikacji i kontroli leczenia.
Mounjaro zawiera tirzepatyd, substancję czynną działającą na dwa szlaki hormonalne: GIP i GLP-1. To właśnie ten podwójny mechanizm odróżnia tirzepatyd od leków działających wyłącznie na receptor GLP-1. Lek stosuje się wraz z dietą i aktywnością fizyczną w leczeniu niewystarczająco kontrolowanej cukrzycy typu 2. Mounjaro ma również wskazanie dotyczące kontroli masy ciała u dorosłych z otyłością lub określoną nadwagą współistniejącą z problemami zdrowotnymi związanymi z masą ciała.
W przypadku kontroli masy ciała wskazanie obejmuje osoby dorosłe z BMI wynoszącym co najmniej 30 kg/m² albo osoby z BMI od 27 do poniżej 30 kg/m², jeśli występuje u nich co najmniej jedno schorzenie związane z masą ciała, np. nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, obturacyjny bezdech senny, choroba sercowo-naczyniowa, stan przedcukrzycowy lub cukrzyca typu 2.
To ważne rozróżnienie, ponieważ Mounjaro nie jest przeznaczone po prostu dla każdej osoby, która chce zrzucić kilka kilogramów.
Tirzepatyd naśladuje działanie dwóch hormonów produkowanych w przewodzie pokarmowym: GIP (glukozozależnego peptydu insulinotropowego) oraz GLP-1 (glukagonopodobnego peptydu 1).
Po posiłku hormony te uczestniczą m.in. w regulacji wydzielania insuliny i kontroli gospodarki glukozowej. Oddziaływanie tirzepatydu na ich receptory wpływa również na mechanizmy związane z apetytem i masą ciała.
Mounjaro pomaga organizmowi lepiej reagować na sygnały związane z posiłkiem i regulacją glukozy, a jednocześnie wpływa na mechanizmy odpowiadające za apetyt. To jednak nie jeden efekt, ale kilka powiązanych procesów.
W przypadku cukrzycy typu 2 pomaga zwiększać wydzielanie insuliny w odpowiedzi na posiłek i poprawiać kontrolę poziomu glukozy. Jednocześnie wpływ na te receptory wiąże się z regulacją apetytu i masy ciała
Wpływ tirzepatydu na regulację apetytu to w wielu przypadkach część kuracji. Nie należy jednak zakładać, że u każdego reakcja będzie identyczna.
W cukrzycy typu 2 działanie tirzepatydu przekłada się na poprawę kontroli glikemii. W badaniach klinicznych Mounjaro istotnie obniżało poziom HbA1c, czyli parametru pokazującego średnią kontrolę glukozy w dłuższym okresie.
Tirzepatyd wpływa również na tempo opróżniania żołądka, co jest jednym z elementów jego działania. Ten efekt ma znaczenie także przy występowaniu części działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
Mechanizm jest wieloczynnikowy. Tirzepatyd wpływa na receptory GIP i GLP-1, a działanie tych szlaków wiąże się m.in. z regulacją apetytu. W rezultacie część pacjentów spożywa mniej energii, co przy odpowiednim modelu żywienia i aktywności fizycznej może prowadzić do stopniowego zmniejszenia masy ciała.
To ważna różnica w porównaniu z popularnym wyobrażeniem o spalaniu tłuszczu przez zastrzyk. Mounjaro nie działa jak klasyczny spalacz tłuszczu. Wpływa przede wszystkim na procesy regulujące apetyt, metabolizm i gospodarkę glukozową.
Pierwsze odczuwalne zmiany mogą pojawić się stosunkowo wcześnie, np. w zakresie apetytu czy uczucia sytości. Tempo i wielkość efektu zależą od wielu czynników, m.in. dawki, czasu leczenia, indywidualnej odpowiedzi organizmu, sposobu odżywiania i aktywności fizycznej.
Dlatego nie warto porównywać własnych efektów z historią osoby, która po kilku tygodniach opisuje w internecie dużą utratę masy ciała.
To, ile można schudnąć podczas stosowania Mounjaro, jest kwestią indywidualną i zależy m.in. od wyjściowej masy ciała, stosowanej dawki, czasu trwania terapii, sposobu odżywiania, aktywności fizycznej oraz ogólnego stanu zdrowia. U części osób spadek masy ciała jest zauważalny już na początku terapii, podczas gdy u innych potrzeba więcej czasu, aby efekt stał się wyraźny. Nie należy więc zakładać, że określona liczba kilogramów zostanie utracona w konkretnym czasie.
Ważne jest również to, że masa ciała nie zawsze zmniejsza się równomiernie. Mogą pojawiać się okresy szybszego spadku wagi oraz momenty, w których masa ciała przez pewien czas pozostaje na podobnym poziomie. Takie wahania nie muszą oznaczać, że terapia przestała działać. Na osiągnięty efekt wpływa nie tylko sam lek, ale również sposób odżywiania i codzienna aktywność.
Najwyższa dawka nie jest automatycznie najlepszą dawką. W leczeniu liczy się równowaga pomiędzy skutecznością a tolerancją.
W przypadku pominięcia dawki należy postępować zgodnie z aktualną ulotką i zaleceniem lekarza. Nie należy samodzielnie przyjmować podwójnej dawki w celu nadrobienia pominiętego zastrzyku.
Cena Mounjaro zależy przede wszystkim od stosowanej dawki, wielkości opakowania, apteki oraz jego aktualnej dostępności. Koszt terapii może być więc różny u poszczególnych pacjentów, ponieważ wraz ze zwiększaniem dawki może zmieniać się również ilość i cena potrzebnego preparatu.
Czy Mounjaro jest refundowane? Obecnie Mounjaro nie znajduje się na liście leków refundowanych w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Należy również pamiętać, że Mounjaro jest lekiem dostępnym wyłącznie na receptę. Oznacza to, że legalny zakup preparatu wymaga recepty wystawionej przez uprawnionego lekarza.
Oferty kupna Mounjaro bez recepty, szczególnie pojawiające się na niezweryfikowanych stronach internetowych, powinny budzić szczególną ostrożność. Produkty pochodzące z nielegalnych źródeł mogą być podrobione, niewłaściwie przechowywane lub nie zawierać deklarowanej substancji czynnej.
Przed rozpoczęciem terapii lekiem Mounjaro lekarz powinien uwzględnić stan zdrowia pacjenta oraz wszystkie przyjmowane leki. Szczególnej uwagi wymaga łączenie Mounjaro z insuliną lub pochodnymi sulfonylomocznika, ponieważ może zwiększać ryzyko hipoglikemii. Mounjaro może być stosowane także z metforminą, jednak schemat leczenia zawsze powinien ustalić lekarz.
Pacjent nie powinien samodzielnie zmieniać dawek insuliny ani innych leków przeciwcukrzycowych. O stosowaniu Mounjaro w czasie ciąży, podczas planowania ciąży lub karmienia piersią również należy porozmawiać z lekarzem.
Przed rozpoczęciem terapii warto poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, chorobach przewlekłych, przebytych problemach zdrowotnych oraz wcześniejszych reakcjach na leki. Pełna lista przeciwwskazań i środków ostrożności znajduje się w aktualnej informacji o produkcie leczniczym [1].
[1] Charakterystyka Produktu Leczniczego Mounjaro
ulotka producenta leku
Mounjaro ma w UE wskazanie dotyczące kontroli masy ciała u określonych dorosłych z otyłością lub nadwagą i współistniejącymi problemami zdrowotnymi związanymi z masą ciała. Lek stosuje się wraz z dietą o obniżonej kaloryczności i aktywnością fizyczną.
Nie ma jednej konkretnej chwili, w której lek zaczyna działać u każdego pacjenta. Wpływ na apetyt czy inne odczuwalne zmiany mogą pojawić się stosunkowo wcześnie, natomiast efekt dotyczący masy ciała ocenia się w dłuższej perspektywie.
W badaniach klinicznych tirzepatyd prowadził do znacznej redukcji masy ciała. W jednym z głównych badań po 72 tygodniach średnia redukcja wynosiła co najmniej 15%, zależnie od dawki. Nie oznacza to jednak, że każda osoba osiągnie taki sam wynik.
U dorosłych leczenie rozpoczyna się od 2,5 mg raz w tygodniu. Po czterech tygodniach dawka jest zwiększana do 5 mg, a kolejne zwiększenia mogą odbywać się stopniowo, zgodnie z zaleceniem lekarza.
Tak. Mounjaro podaje się raz w tygodniu, najlepiej tego samego dnia każdego tygodnia.
Najczęściej zgłaszane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka, zaparcia i ból brzucha. Mogą występować częściej po zwiększeniu dawki.
Tak. Nudności należą do najczęstszych działań niepożądanych Mounjaro. Jeżeli są nasilone, długotrwałe lub prowadzą do odwodnienia, należy skontaktować się z lekarzem.
Status refundacji należy sprawdzać w aktualnym wykazie Ministerstwa Zdrowia. W 2026 r. prowadzono postępowania dotyczące objęcia Mounjaro refundacją, w tym w leczeniu choroby otyłościowej, dlatego informacja ta powinna być regularnie aktualizowana.
Obesitolog 
Lekarz od otyłości 
