1. Artykuły
  2. Zawał serca. Jak się przed nim chronić?

Zawał serca. Jak się przed nim chronić?

Często nic go nie zapowiada, a jeśli już pojawiają się pierwsze symptomy niejednokrotnie je lekceważymy. To ogromny błąd! Kardiolodzy szacują, że zawał serca rocznie odbiera życie 15 tysiącom Polaków. Chcielibyśmy, żebyście wzięli sobie do serca profilaktykę, o której mówi doktor Bartosz Grzymała - Lubański, kardiolog, kierownik kliniki kardiologii w Szwecji.

Zawał serca. Jak się przed nim chronić?
Spis treści
Zawał. Mechanizm powstawania i objawy Zawał groźniejszy dla młodych Czy ból pleców może zwiastować zawał? Jak się uchronić przed zawałem?

Zawał. Mechanizm powstawania i objawy

 

Serce to mięsień, który pompuje krew do wszystkich narządów ciała. Niestety zawodzi z powodu takich chorób jak: choroba wieńcowa, zaburzenia rytmu, niewydolność serca czy zapalenie mięśnia sercowego. W Polsce każdego roku na zawał serca umiera oko piętnastu tysięcy ludzi. Jaki jest zatem mechanizm tego niebezpiecznego zjawiska?

 

Własne naczynia krwionośne serca, naczynia wieńcowe, zaopatrują mięsień sercowy w krew bogatą w tlen. Jeśli w tętnicy wieńcowej pojawi się zakrzep lub zwężenie, serce cierpi na brak tlenu, co często prowadzi do bólu. Powstają zwężenia, które mogą prowadzić do dławicy piersiowej, zbudowane między innymi z tłuszczu i tkanki łącznej, która jest magazynowana w ścianie naczynia i często jest wynikiem niezdrowego stylu życia. Z biegiem lat ściana naczynia często staje się twardsza, a następnie mogą powstawać pęknięcia, które organizm próbuje „naprawić”. Czyni to poprzez aktywację płytek krwi, które sprawiają, że krew się kumuluje, to z kolei prowadzi do ryzyka powstania zakrzepu wywołującego szkodliwy brak tlenu w mięśniu sercowym, i konsekwencji doprowadzając do zawału mięśnia sercowego - tłumaczy kardiolog Bartosz Grzymała - Lubański.


Najczęstsze objawy zawału serca to dyskomfort, ucisk lub ból w klatce piersiowej.

 

Ból może promieniować do jednego lub obu ramion, szyi, szczęki, możemy go też odczuwać między łopatkami. Czasami występują nudności, duszność i zimne poty. Co ciekawe symptomy nie muszą być odczuwane jako ciężkie, mogą przychodzić i odchodzić i nie muszą występować nagle - tłumaczy nasz ekspert.


I dodaje:

 

W przypadku, kiedy powyższe objawy wystąpią i nie ustępują w ciągu 15 minut, należy zadzwonić pod numer alarmowy i wezwać karetkę. Każda minuta ma znaczenie dla dalszego rokowania, w przypadku zawału więc nie należy zwlekać z wezwaniem pomocy.


Zwraca on uwagę na istotną różnicę pomiędzy zawałem a popularną dławicą. Objawy dusznicy bolesnej, zwanej popularnie dławicą są często podobne do objawów zawału serca, ale są często łagodniejsze i nietrwałe. Są one zwykle związane z fizycznym lub psychicznym obciążeniem i ustępują po jego zakończeniu.

Zawał występuje częściej w godzinach porannych, wyższej częstotliwości występowania sprzyja również zimno.

 

arrow Nadciśnienie. Cichy wróg twojego zdrowia. Jak się przed nim chronić?
arrow Kołatanie serca – czym jest spowodowane?
arrow Prawidłowe ciśnienie krwi
arrow Zdrowy jak Szwed. Jak funkcjonuje szwedzka służba zdrowia?
arrow Atropina – w jakim celu jest stosowana?
arrow Dieta - jak wzmocnić serce?

Zawał groźniejszy dla młodych

 

Co ciekawe zawał mięśnia sercowego u młodszej osoby, może mieć gorszy przebieg niż u starszych pacjentów. Dlaczego? Związane to może być z samą etiologią zawału. Miażdżyca, która do niego prowadzi, rozwija się w organizmie pacjenta przez dłuższy czas, co prowadzi do adaptacji serca do trudnych warunków wywoływanych przez niedokrwienie. Rozwija się tak zwane krążenie oboczne, organizm tworzy dodatkowe naczynia, które omijają zwężone tętnice. Taki proces wymaga czasu, u młodego pacjenta zawał zawsze jest zjawiskiem nagłym, a organizm, w żaden sposób nie zderzył się nań przygotować. Dlatego zdarzenie to może skutkować ciężkimi konsekwencjami, a nawet śmiercią.

 

Czy ból pleców może zwiastować zawał?

 

Jedna z Czytelniczek portalu HaloDoctor, martwi się o swoje zdrowie i pyta:

 

Mam pytanie odnośnie do bólu i drętwienia lewej ręki. Czytałam, że może być zwiastunem nadchodzącego zawału. Czy to się odczuwa tuż przed czy nawet do kilku dni? Boli też czasem okolica łopatki i obojczyka. Jak odróżnić to od nerwobóli?

 

Często trudno jest odróżnić te objawy od siebie - odpowiada doktor Bartosz Grzymała - Lubański - znaczenie ma tutaj wywiad.

 

Ustalenie okoliczności występowania tych bóli pozwoli zidentyfikować ich przyczynę.

 

Jeśli pacjentka odczuwa boleść podczas stresu bądź wysiłku, to jest większe ryzyko, że jest ona pochodzenia sercowego/wieńcowego, natomiast jeśli na przykład podczas snu to może to wynikać z ucisku nerwów/naczyń w ręce wskutek ułożenia ciała - wyjaśnia kardiolog.


I podkreśla:

 

Zdecydowanie natomiast w przypadku wystąpienia takich objawów zalecałbym kontakt z lekarzem rodzinnym lub kardiologiem celem dalszej diagnostyki: badania laboratoryjne, a w tym konkretnym przypadku - próba wysiłkowa.

 

Jak się uchronić przed zawałem?

 

Jeśli chodzi o profilaktykę, to jest ona taka sama w przypadku wszystkich chorób serca.

 

Należy rzucić palenie, schudnąć, jeść mniej tłusto, mniej soli i zadbać o aktywność fizyczną - akcentuje kardiolog.


Palenie tytoniu bez względu na jego postać sprzyja rozwojowi miażdżycy. Niebezpieczne i toksyczne związki chemiczne znajdujące się w tytoniu nieodwracalnie mogą uszkodzić zarówno naczynia krwionośne, jak i mięsień serca. Z kolei tlenek węgla zawarty w dymie tytoniowym jest powodem wzrostu ciśnienia i tętna. Palacze niejednokrotnie po pierwszym rannym papierosie mogą odczuwać zawroty głowy, skołowanie czy duszność. Dzieje się tak dlatego, że serce zmuszone jest pracować ciężej i dostarczać zdecydowanie więcej tlenu do tkanek.
 

Pozytywną wiadomością dla palaczy może być fakt, że po rzuceniu palenia organizm potrzebuje tylko pięciu lat, by się zregenerować, i ryzyko choroby serca po tym czasie, jest bliskie temu, jakie dotyczy osób, które nigdy nie paliły.

Nadwaga, zwłaszcza ta, o charakterze brzusznym znacząco podnosi ryzyko wystąpienia chorób serca. Zbędne kilogramy są sojusznikiem nadciśnienia tętniczego, cukrzycy, czy niebezpiecznego wzrostu cholesterolu. To wszystko z kolei może prowadzić do zawału. Warto zatem skonsultować się z dietetykiem, który pomoże obliczyć wskaźnik masy ciała BMI i dobierze właściwą dietę, albo przynajmniej udzieli praktycznych wskazówek żywieniowych.

Przyjmowane posiłki powinny być lekkostrawne, zatem zaleca się ograniczenie tłuszczów odzwierzęcych, cukrów prostych, soli, alkoholu i kofeiny. Na talerzu powinny dominować warzywa i owoce, produkty wysokobłonnikowe, kwasy omega 3.

Ważne jest również nawodnienie: ilość przyjmowanych płynów powinna wynosić około dwóch litrów i dobrze, jeśli jest to woda.

W profilaktyce chorób serca pamiętamy też o regularnym i systematycznym spożywaniu posiłków.

Istotnym sprzymierzeńcem zdrowego serca jest aktywność fizyczna. Oprócz tego, że bezpośrednio wpływa ona na wydolność mięśnia sercowego, pomaga nam jeszcze utrzymać prawidłową masę ciała. Tu zaleca się ćwiczenia o umiarkowanej intensywności wykonywane systematycznie kilka razy w tygodniu. Z pewnością dużą pomocą będzie zmiana nawyków ruchowych podczas codziennych czynności: zamian samochodu na rower bądź spacer, schody zamiast windy, praca na świeżym powietrzu.

Poważne potraktowanie tego mięśnia, zmiana nawyków żywieniowych, przyjęcie prawidłowego modelu ruchu naprawdę może uchronić nas od bardzo poważnych komplikacji zdrowotnych i sprawić by nasze serce jeszcze przez wiele lat biło jak dzwon.

Bartosz Grzymała-Lubański kardiolog, internista artykuły 3 artykuły więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Specjalista chorób wewnętrznych, specjalista kardiolog, p/o Kierownika Kliniki Kardiologii Szpitala Wojewódzkiego w Gävle w Szwecji.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
kardiolog
Okresowe kołatanie serca, co robić?
Mam okresowe kołatanie serca (glównie przy wieczornym położeniem się spać. Okresowe...
27.08.2021
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
należy poszerzyć diagnostykę badań laboratoryjnych i echo serca
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
należy wykonac badania laboratoryjne i ścisły monitoring z echem serca w warunkach szpitalnych
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Wskazana diagnostyka w warunkach szpitalnych.
ból barku
Ból barków i gardła, trudności z przełykaniem. Czy to objawy zawału?
Jestem 59-letnia kobietą, od 2 dni bola mnie barki, a do tego doszedł ból od gardła do żołądka...
09.12.2020
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Nie, to nie są objawy zawału serca. Aby zdiagnozować przyczynę Pani dolegliwości proszę skontaktować się z lekarzem, który po przeprowadzonym wywiadzie zleci odpowiednie leki lub badania dodatkowe.
Nie są to objawy charakterystyczne dla zawału, trzeba uzupełnić wywiad i włączyć właściwe leczenie.
kardiolog, chirurg
Czy podczas wszczepiania zastawki aortalnej serce cały czas pracuje?
Czy wszczepienie zastawki aortalnej, w metodzie mało inwazyjnej, związane jest z zatrzymaniem...
19.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazane omówienie zabiegu (z uwzględnieniem sposobu jego przeprowadzenia) z lekarzem kardiologiem prowadzącym leczenie.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Należy skontaktować się z lekarzem kwalifikującym do zabiegu.
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
na te pytania odpowie Panu lekarz kwalifikujący do zabiegu
kardiolog, internista, neurolog, lekarz rodzinny
Jaki lekarz pomoże zdiagnozować chwilowy zanik poczucia rzeczywistości?
Ostatnio miałam dziwny atak - stałam koło krzesła i nagle "zniknęłam", nic nie...
19.10.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Do neurologa ze względu na chwilową utratę świadomości oraz do kardiologa w celu zbadania serca- np. ekg, echo serca , Holter.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana jest diagnostyka i konsultacja kardiologiczna oraz neurologiczna. W pierwszej kolejności można udać się do lek.rodz. w celu wykonania m.in. ekg i bad.laboratoryjnych.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje, w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne dalszego postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Do neurologa ze względu na chwilową utratę świadomości oraz do kardiologa w celu zbadania serca- np. ekg, echo serca , Holter.
kardiolog
Ile czasu po zabiegu ablacji mogę zrobić sobie tatuaż?
Niedawno (29 sierpnia) miałam wykonywany zabieg ablacji. Przyczyną była arytmia w prawej...
10.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Proszę omówić tę kwestię z lekarzem kardiologiem prowadzącym leczenie, który ma wiedzę na temat historii choroby, dotychczasowego leczenia i aktualnego stanu klinicznego (włączając w to stosowane leczenie).
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę skonsultować się z lekarzem przeprowadzającym zabieg.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Należy skonsultować się z lekarzem przeprowadzającym zabieg.
kardiolog, internista, lekarz rodzinny
Co można zrobić, aby uniknąć zawału w przyszłości?
Ostatnio mam duże uderzenia ciśnienia np. wczoraj miałem 246/141 puls 51. Jestem osobą po...
04.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Niezbędna jest opieka kardiologiczna/poradni nadciśnienia tętniczego i okresowe wykonywanie badań obrazowych (m.in. Holter, usg serca), a także badań laboratoryjnych. O profilaktyce farmakologicznej może wypowiedzieć się lekarz, który zna Pana jako pacjenta, ma wgląd w Pana dokumentację, ocenia Pana stan zdrowia i ma wiedzę na temat stosowanego obecnie leczenia. Takie wysokie wartości ciśnienia wymagają pilnej interwencji (SOR, Pogotowie Ratunkowe).
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Konieczna jest opieka kardiologiczna w celu ustabilizowania ciśnienia.
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Gdy wystąpi tak wysokie ciśnienie konieczne jest wezwanie karetki pogotowia. Konieczna jest pilna wizyta u kardiologa, który oceni stan serca poprzez wykonanie np. ekg, echo serca. Puls 51 jest zbyt niski , wskazuje na tzw. bradykardię, być może będzie trzeba rozważyć założenie stymulatora serca.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Wynik o tej wartości w pierwszej kolejności należy zweryfikować i ocenić czy w ogóle jest miarodajny. Bezwzględnie poroszę natomiast pozostać pod opieką kardiologa, który zaleci dalsze badania celem oceny i zmniejszenia ryzyka powikłań nadciśnienia tętniczego.
Beata Lipska
psycholog, terapeuta
Umów wizytę
Zdarza się, że objawy nadciśnienia, skoków ciśnienia jest powiązane ze stresem nagłym lub przewlekłym. Jeśli wykonywana diagnostyka nie wykazuje źródła problemu, warto skonsultować się z psychologiem.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecany kontakt ze specjalistą kardiologiem.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Przy tak wysokim ciśnieniu tętniczym należy zgłosić się na SOR/KOR - jest to stan zagrożenia życia. Zapraszam na konsultacje, w razie potrzeby wytłumaczę dokładnie wytyczne dalszego postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Gdy wystąpi tak wysokie ciśnienie konieczne jest wezwanie karetki pogotowia. Konieczna jest pilna wizyta u kardiologa, który oceni stan serca poprzez wykonanie np. ekg, echo serca. Puls 51 jest zbyt niski , wskazuje na tzw. bradykardię, być może będzie trzeba rozważyć założenie stymulatora serca.
kardiolog, pulmonolog, zapalenie płuc
Zapalenie płuc a zaczerwieniona skóra okolic krocza
Moja 82 letnia mama przyjmowała przez dłuższy czas antybiotyk na zapalenie płuc bardz dbam o...
22.08.2022
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Często po zastosowaniu antybiotykoterapii pojawiają się infekcje grzybicze. W celu poszerzenia wywiadu oraz otrzymania recepty czy dodatkowych pytań zapraszam na konsultacje - lekarz specjalista medycyny rodzinnej Jakub Woźniak.
Sylwester Król
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Proszę skontaktować się z lekarzem ginekologiem
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana konsultacja u ginekologa; w razie braku takiej możliwości proszę zgłosić problem u lekarza rodzinnego, oceni zmiany i zastosuje odpowiednie leczenie.
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
Umów wizytę
Długotrwała antybiotykoterapia predysponuje do wystąpienia innych infekcji, przede wszystkim grzybiczych. Proponuję umówienie konsultacji ginekologicznej celem dobrania odpowiedniego leczenia, a w przypadku braku jego skuteczności poszerzenia diagnostyki i dobranie leku opartego o szczegółowe badanie mikrobiologiczne.
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11637 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.95 / 273 opinie
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.90 / 541 opinii
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.89 / 1902 opinie
Umów wizytę