1. Artykuły
  2. Utrata przyjemności z bycia rodzicem. Kogo dotyka wypalenie rodzicielskie?

Utrata przyjemności z bycia rodzicem. Kogo dotyka wypalenie rodzicielskie?

Wyczerpanie fizyczne, emocjonalne i psychiczne, a także utrata przyjemności z roli rodzica - tak pokrótce przejawia się syndrom wypalenia rodzicielskiego. Do tego dochodzą złość, irytacja, smutek, dystansowanie się od dziecka i mechaniczne wykonywanie codziennych czynności związanych z opieką nad nim. Dlaczego rodziców dotyka wypalenie, jakie czynniki temu sprzyjają i jak sobie z tym poradzić - odpowiada psycholog Nikola Jabłońska.

Utrata przyjemności z bycia rodzicem. Kogo dotyka wypalenie rodzicielskie?
Spis treści
Wypalenie rodzicielskie - co to takiego? Wypalenie rodzicielskie - przyczyny Wypaleniu rodzicielskiemu sprzyja perfekcjonizm  Coraz więcej rodziców dotyka wypalenie Jak sobie z nim poradzić z wypaleniem rodzicielskim? Wypalenie rodzicielskie. Kiedy poprosić o pomoc?

Wypalenie rodzicielskie - co to takiego?

 

Rodzicielstwo mimo wielu pozytywnych odczuć jest równocześnie bardzo wymagającą i przy tym wyczerpującą rolą. Poziom stresu i długotrwałego zmęczenia może prowadzić do pojawienia się syndromu wypalenia rodzicielskiego.

 

Jest on nieco problematyczny ze względu, na jego przewlekły charakter, ponieważ rolę rodzica pełni się każdego dnia. Głównym objawem, zarazem najszybciej weryfikowanym jest wyczerpanie fizyczne, emocjonalne i psychiczne oraz utrata przyjemności z roli rodzica. Dana osoba częściej odczuwa takie emocje jak złość, irytacja, rozdrażnienie, smutek, dystansuje się od dziecka, wykonując określone czynności w sposób mechaniczny, bez nawiązywania więzi emocjonalnej - wyjaśnia Nikola Jabłońska.

 

Jak zauważa nasz ekspert, opiekun funkcjonuje w sposób nieefektywny i traci wiarę we własne możliwości jako rodzica.

 

Ponadto mogą pojawić się objawy somatyczne, nadużywanie alkoholu w celu redukcji napięcia, myśli ucieczkowe.

 

Przy odczuwaniu wypalenia rodzicielskiego często mamy do czynienia z poczuciem winy związanym z niesatysfakcjonującym pełnieniem roli rodzica, co prowadzi do spadku jego samooceny - dopowiada psycholog.

arrow Wypalenie zawodowe - narastający problem. Jak je zdiagnozować?
arrow Pedantyzm. Kiedy sprzątanie jest obsesją
arrow Te słowa ranią! Przemoc werbalna w rodzinie
arrow Prokrastynacja. Dlaczego odkładamy obowiązki na później?
arrow Dobry stres, nie jest zły? Co nas stresuje najczęściej?
arrow Niskie poczucie własnej wartości. Jak pomóc nastolatkowi?

Wypalenie rodzicielskie - przyczyny

 

Zdaniem naszego eksperta przyczyny doświadczania wypalenia rodzicielskiego mogą być różne i obejmować zarówno cechy osobowościowe rodzica, sposoby funkcjonowania w społeczeństwie bądź czynniki środowiskowe.

 

Biorąc pod uwagę rodzinę jako system, składający się z poszczególnych podsystemów (dzieci, praca, szkoła), można uznać, iż podstawowym jej elementem jest system partnerski a satysfakcjonujące relacje prowadzą do efektywnego funkcjonowania całej rodziny. Jeżeli na tej płaszczyźnie odczuwamy trudności w zakresie porozumiewania się, braku dostarczanego wsparcia i zrozumienia, może to zwiększyć prawdopodobieństwo syndromu wypalenia - tłumaczy Nikola Jabłońska.

 

Rodzice mają poczucie odosobnienia. Nie tylko z uwagi braku wsparcia ze strony partnera. Nie funkcjonuje również system wsparcia w postaci wielopokoleniowych rodzin, gdzie dziadkowie przejmują część obowiązków związanych z opieką nad dziećmi.

 

Czynnikiem towarzyszącym syndromowi mogą być także wysokie wymagania społeczne, którym nie zawsze rodzice są w stanie sprostać. Dodatkowo wpływ mogą mieć: liczba posiadanych dzieci i ich wiek, choroba przewlekła rodzica lub dziecka.

 

Wypaleniu rodzicielskiemu sprzyja perfekcjonizm

 

Jak zauważa psycholog, doświadczaniu syndromu wypalenia rodzicielskiego sprzyjają cechy osobowościowe, przede wszystkim perfekcjonizm.

 

W sytuacji, gdy rodzic ma duże oczekiwania wobec siebie, partnera, jak i dziecka, a zmniejszenie ich bywa stresujące i trudne.

 

Ponadto neurotyczność przejawiająca się niestabilnością emocjonalną oraz reagowanie na dane sytuacje negatywnymi emocjami dodatkowo współdziała z syndromem.

 

Nasz ekspert wylicza także: trudność radzenia sobie ze stresem, silną potrzebę kontroli, a także nadmierne kierowanie się dobrem innych, kosztem siebie.

 

 Coraz więcej rodziców dotyka wypalenie

 

Temat wypalenia rodzicielskiego nie został dotychczas wnikliwie zbadany. Pierwsze doniesienia dotyczące wypalenia rodzicielskiego miały miejsce stosunkowo późno, bo dopiero w 2017 roku.

 

Dane z badań przeprowadzanych w Belgii w Instytucie Badań Psychologicznych szacują, iż 2 do 12% rodziców w populacji doświadcza wypalenia rodzicielskiego.

 

Są to jednak informacje sprzed okresu izolacji społecznej, które obecnie mogą być niejako wyższe, z racji pracy zdalnej rodziców, przymusowego pozostawania z dziećmi w domach,  powodowane zamknięciami przedszkoli, szkół. Opierając się na literaturze odnoszącej się do wypalenia rodzicielskiego w Polsce, 8% rodziców doświadcza omawianych trudności - zauważa Nikola Jabłońska.

 

Jak wynika z praktyki naszego eksperta, do gabinetu psychologa często zgłaszają się rodzice deklarujący problemy wychowawcze, jednak u większości potrzeba jest kilku konsultacji, poradnictwa, zyskania nowych, efektywnych narzędzi do pracy z dzieckiem, a doświadczanie negatywnych odczuć powoli się normuje.

 

Takich, u których obserwuje się wszelkie objawy wypalenia rodzicielskiego, jest stosunkowo mniej, natomiast obserwowano ich wzrost podczas okresu izolacji.

 

Jak sobie z nim poradzić z wypaleniem rodzicielskim?

 

Najważniejszym etapem radzenia sobie z wypaleniem rodzicielskim będzie zauważenie u siebie wyżej opisanych trudności.

 

Należy pamiętać, iż mamy prawo do wszelkich odczuwanych emocji, a bycie rodzicem jest wymagającym wyzwaniem. Jednak nie zapominajmy, by racjonalnie podchodzić do tego zadania. Spełnianie podstawowych potrzeb, takich jak: fizjologia, wartościowe posiłki, sen jest warunkiem koniecznym do odpowiedniego funkcjonowania - zauważa Nikola Jabłońska.

 

Zadbanie o siebie i zyskanie przestrzeni od dziecka, jest jak najbardziej naturalne, normalne i każdy rodzic ma do tego prawo.

 

Brak pomysłu na zabawę, spędzenie popołudnia na kanapie czy odgrzanie kupnego obiadu, nie czyni nas złym i niekompetentnym rodzicem - podkreśla nasz ekspert.

 

I jak dodaje, pomocne może być również opanowanie technik relaksacyjnych, dbanie o własne zainteresowania, podtrzymywanie kontaktów towarzyskich oraz szukanie wsparcia w partnerze. 

 

Wypalenie rodzicielskie. Kiedy poprosić o pomoc?

 

Jeżeli trudności utrzymują się od co najmniej 3 miesięcy i powodują znaczne utrudnienie funkcjonowania w środowisku rodzinnym, należy udać się do specjalisty. Gdzie się szukać pomocy?

 

Możemy kierować się do psychologa pracującego w poradni psychologiczno - pedagogicznej, rodzinnej, jak również placówek służby zdrowia lub szkół, przedszkoli - podpowiada nasz ekspert.

 

Specjalista porządkuje zdobyte informacje dotyczące życia rodziny, jej funkcjonowania, obowiązujących zasad, określa trudne, problematyczne sytuacje. Ma na celu znalezienie jak najlepszej formy pomocy, na przykład poprzez psychoedukację (wyjaśniając poszczególne fazy cyklu życia rodzinnego, uwzględniając napotykane w danych momentach trudności rozwojowe typowe dla danego okresu), udzielanie informacji zwrotnych, naukę potrzebnych narzędzi i mechanizmów do poprawy funkcjonowania rodziny,, a przede wszystkim udziela potrzebnego wsparcia.

 

Pamiętajmy, by nie bagatelizować problemu, ponieważ brak jakiejkolwiek reakcji może prowadzić do poważniejszych konsekwencji dla zdrowia rodzica - podkreśla psycholog.

 

Nikola Jabłońska psycholog artykuły 1 artykuł więcej informacji Umów e‑wizytę więcej informacji

Psycholog i seksuolog. Absolwentka Uniwersytetu SWPS na kierunku psychologia kliniczna i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego na kierunku seksuologia. 

W codziennej pracy zajmuje się pomocą psychologiczną, konsultacjami dla rodziców oraz dzieci od 3 roku życia, a także poradnictwem seksuologicznym i edukacją seksualną. Pracuje również w przedszkolu, jako koordynator funkcjonowania placówki, nauczyciel wspomagający oraz asystent w grupie.

Szybka konsultacja:
Tabletka "dzień po" e‑Recepta L4 Online
Najnowsze pytania pacjentów
depresja, psychiatra, psycholog
Czy antydepresanty mogą pomóc w psychoterapii?
Przez depresję nie mam siły pracować nad sobą na psychoterapii. Czy dzięki antydepresantowi będę...
16.11.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Można zastosować lek farmakologiczny lub spróbować odmienić sposób myślenia . Zamiast : "Przez depresję nie mam siły pracować nad sobą na psychoterapii "mówić i powtarzać : "Mam chęć uczestniczyć w zajęciach psychoterapii, ponieważ to jest dla mnie dobre i korzystne"
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Najlepsze efekty leczenia depresji osiągamy poprzez leczenie farmakologiczne w połączeniu z psychoterapią - zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
Umów wizytę
wskazana konsultacja psychiatryczna i ewentualne wdrożenie farmakoterapii
psychiatra, psycholog
Co może świadczyć o zaburzeniu obsesyjno-kompulsyjnym?
Czy natrętne, codzienne nucenie piosenek w myślach jest zaburzeniem obsesyjno-kompulsyjnym?
20.10.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Gdy w ciągu dnia nucimy w myślach tę samą piosenkę, i następnego dnia ponownie powtarza się myślenie, nucenie jakiegoś utworu, to może to być zaburzenie obsesyjno-kompulsywne( skrót OCD, od angielskiego obsessive-compulsive disorder, a potocznie nerwica natręctw). Stan taki zakłóca myślenie i koncentrację w dniu codziennym np. przy wykonywaniu pracy, w nauce i innych czynnościach.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Tak; zalecana jest konsultacja psychologiczna.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Należy przeprowadzić dokładniejszy wywiad - zapraszam na wizytę - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
psychiatra, psycholog
Czy można zdiagnozować autyzm u dziecka w ramach wizyty online?
Mieszkamy w UK. Syn był w czasie diagnozy na autyzm, ale zmieniły się wytyczne i...
11.10.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Diagnostyka wymaga obserwacji pacjenta, konsultacji i opinii m.in.psychiatry, pedagoga, psychologa; zbierany jest również wywiad od rodziców, nauczycieli. Tak więc diagnostyka powinna odbyć się w warunkach stacjonarnych, z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych kryteriów i wytycznych.
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
Diagnostyka wymaga obserwacji pacjenta, konsultacji i opinii m.in.psychiatry, pedagoga, psychologa; zbierany jest również wywiad od rodziców, nauczycieli. Tak więc diagnostyka powinna odbyć się w warunkach stacjonarnych, z uwzględnieniem wszystkich niezbędnych kryteriów i wytycznych.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do specjalisty w miejscy pobytu pacjenta na wizytę stacjonarną. Podczas wizyty udzieli on odpowiedzi na powyższe pytania.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Diagnostyka i leczenie wymaga konsultacji stacjonarny - online można jedynie kontynuować leczenie wcześniej zalecone - w razie pytań zapraszam na konsultacje - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
Umów wizytę
Proszę zgłosić się do specjalisty w miejscy pobytu pacjenta na wizytę stacjonarną. Podczas wizyty udzieli on odpowiedzi na powyższe pytania.
psycholog
Jak można pomóc 9-latce po śmierci ojca, jeżeli psycholog twierdzi, że terapia nie jest potrzebna?
Wypadek wydarzył się 2 miesiące temu. Psycholog na NFZ mówi, że to ja jako...
01.09.2022
Marlena Kałużna
lekarz, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Konieczna jest wizyta z dzieckiem u psychologa dziecięcego. Być może na początku nie występowały objawy, ale obecnie wyraźnie widać, że dziecko potrzebuje wsparcia. Ma lęk przed czymś złym, co się może wydarzyć, boi się , aby bliskim nic się nie stało , ma lęk przed śmiercią swoją i bliskich. Powstała dysharmonia , i koniecznie trzeba doprowadzić stan emocji do równowagi. W razie pytań, zapraszam na konsultację.
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Terapia u psychologa jest niezbędna, zarówno dla Pani jak i dziecka.
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
Umów wizytę
Zalecana konsultacja u psychiatry dziecięcego.
Proszę zacząć od psychologa szkolnego, radziłbym też zwrócić się z córeczką do psychiatry dziecięcego.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultację - poszerzymy wywiad - pozdrawiam specjalista medycyny rodzinnej lekarz Woźniak Jakub
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
Umów wizytę
zalecam wizytę u lekarza psychiatry oraz psychologa
psycholog
Jak pomóc mężowi, który bardzo się wszystkim przejmuje, jest nadpobudliwy i ma częste zmiany nastroju?
Witam. Mój mąż jest bardzo uczuciowym i troskliwym mezczyzna. Duzo w nim energii, ćwiczy...
30.08.2022
Sylwia Dżaman
lekarz
Umów wizytę
Wskazana wizyta u psychologa, regularna terapia mogłaby pomóc. Dodatkowo proszę rozważyć konsultację psychiatryczną, ale także zgłosić się do lekarza rodzinnego, aby wykonać badania kontrolne laboratoryjne.
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
Umów wizytę
Zapraszam na konsultacje online - wytłumaczę dokładnie wytyczne postępowania - specjalista medycyny rodzinnej lekarz Jakub Woźniak
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Serwis HaloDoctor ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny i w żadnym wypadku nie zastępuje konsultacji medycznej. W celu dokładnej diagnozy zalecany jest kontakt z lekarzem. Jeśli potrzebujesz konsultacji lekarskiej, e‑recepty lub zwolnienia lekarskiego   umów wizytę teraz. Nasi lekarze są do Twojej dyspozycji 24 godziny na dobę!
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
5.00 / 11668 opinii
Jakub Woźniak
lekarz rodzinny, pediatra, lekarz, lekarz chorób wewnętrznych
4.95 / 278 opinii
Zbigniew Walter
internista, lekarz chorób wewnętrznych, specjalista chorób wewnętrznych
4.90 / 541 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.80 / 670 opinii
Umów wizytę