Nadczynność tarczycy – czym jest spowodowana?

Nadczynność tarczycy, inaczej hipertyreoza to stan nadmiaru hormonów tarczycy, który przejawia się przyspieszeniem działania funkcji całego organizmu. Pierwsze najczęściej występujące objawy to poczucie przypływu energii oraz utrata masy ciała, które są odbierane pozytywnie. 

 

  19 stycznia 2022

Nadczynność tarczycy – czym jest spowodowana?
Spis treści
Czym jest tarczyca? Jakie są funkcje tarczycy? Jakie są objawy nadczynności tarczycy? Rodzaje nadczynności tarczycy Jakie są przyczyny nadczynności tarczycy? Jak diagnozuje się nadczynność tarczycy? Na czym polega leczenie nadczynności tarczycy? Jak wyglądają działania profilaktyczne?

Nadczynność tarczycy jest jedną z najczęściej występujących chorób tarczycy. Dotyka głównie kobiet między 20. a 40. rokiem życia, u mężczyzn i dzieci występuje rzadko, a ryzyko zachorowania rośnie wraz z wiekiem. 

 

Czym jest tarczyca?

 

Tarczyca jest małym narządem w kształcie motyla, umiejscowionym u podstawy szyi. Chociaż jest niewielka, odgrywa wiele kluczowych roli dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.

 

Odpowiedzialna jest za produkcję dwóch hormonów T3 (trójjodotyronina)  i T4 (tyroksyny), wytwarza je pod wpływem jodu, który dostarczany jest z pożywienia.

 

Jakie są funkcje tarczycy?

 

Hormony, które uwalnia tarczyca, wpływają na metabolizm organizmu, a także sposób zużywania przez niego energii.

 

Poza tym, hormony uwalniane przez tarczycę kontrolują:

 

  • prawidłowe oddychanie,
  • prawidłową pracę centralnego i obwodowego układu nerwowego,
  • masę ciała,
  • pracę mięśni,
  • poziom cholesterolu,
  • cykle miesiączkowe,
  • temperaturę ciała.

 

Jakie są objawy nadczynności tarczycy?

 

O zbliżającym się przełomie tarczycowym może świadczyć:

 

  • narastająca bezsenność,
  • drżenie mięśni i rąk,
  • gorączka,
  • wymioty i biegunka.

 

W późniejszej fazie pojawia się często tachykardia, nadmierna potliwość prowadząca do odwodnienia oraz apatia i nadmierna bezsenność.

 

Najczęściej występujące objawy to:

 

  • uczucie gorąca,
  • utrata wagi, pomimo wzmożonego apetytu,
  • podwyższona temperatura ciała,
  • wzmożona potliwość,
  • uczucie niepokoju, rozdrażnienia,
  • drżenie rąk,
  • przyspieszenie czynności serca, kołatanie serca,
  • wypadanie włosów,
  • zaburzenia widzenia typowe dla Gravesa i Basadova - wytrzeszcz oczu, podwójne widzenie,
  • zaburzenia miesiączkowania,
  • niepłodność,
  • osłabienie siły mięśniowej.

 

Objawy mogą być bardzo różne, u osób starszych często występują dodatkowo objawy związane z układem krążenia. Może pojawić się migotania przedsionków i niewydolność krążeniowa.

 

Rodzaje nadczynności tarczycy

 

Nadczynność tarczycy możemy podzielić na:

 

  • jawną - nadmiar hormonów tarczycowych ma bezpośredni wpływ na samopoczucie pacjenta, jest również widoczny w badaniach laboratoryjnych,
  • subkliniczną - poziom hormonów tarczycy jest prawidłowy, natomiast poziom TSH zdecydowanie zmniejszony, ta forma choroby ma często utajoną formę i może nie dawać żadnych objawów.

 

Jakie są przyczyny nadczynności tarczycy?

 

  • Choroba Gravesa-Basedova - jest chorobą autoimmunologiczną, w przebiegu, której przeciwciała organizmu pobudzają tarczycę do produkcji hormonów,
  • wole guzkowe toksyczne - powstają w wyniku niedostatecznej ilości jodu,
  • poporodowe zapalenie tarczycy,
  • gruczolak przysadki,
  • podostre zapalenie tarczycy,
  • nadmiar alfa HCG,
  • przedawkowanie hormonów tarczycy.

 

Jak diagnozuje się nadczynność tarczycy?

 

W celu zdiagnozowania nadczynności tarczycy wykonuje się laboratoryjne badanie poziomu hormonów tarczycowych. Wynik interpretuje lekarz rodzinny i zależnie od jego wyniku zlecia dodatkowe badanie laboratoryjne hormonu TSH. Jeśli u pacjenta zdiagnozowana zostanie ostra nadczynność tarczycy poddawany jest on hospitalizacji.

 

Badaniami pomocniczymi, poza określeniem poziomu hormonów będą:

 

  • USG tarczycy,
  • badania przeciwciał przeciwtarczycowych, szczególnie przeciwciał anty-TSH, wysoki poziom anty-TSH-anty-TSHR świadczy o chorobie Gravesa i Basadova,
  • BACC - biopsja aspiracyjna cienkoigłowa tarczycy,
  • scyntygrafia tarczycy.

 

Nadczynność tarczycy w ciąży może przyczyniać się do poronień i przedwczesnych porodów. Nadczynność u matki spowodowana chorobą Gravesa-Basadova, może wywołać również wystąpienie przełomu tarczycowego u noworodka. 

 

Na czym polega leczenie nadczynności tarczycy?

 

Jeśli pacjent zaobserwuje u siebie objawy nadczynności tarczycy, powinien zgłosić się do lekarza pierwszego kontaktu. Pierwszym krokiem do unormowania wydzielania hormonów tarczycy jest ograniczenie stresu pacjenta oraz ograniczenie emocji, pacjent potrzebuje spokoju i czasu. Drugim warunkiem sukcesu leczenia, jest jego systematyczność.

 

Leczenie może odbywać się na trzy różne sposoby:

 

  • farmakologicznie,
  • jodem promieniotwórczym,
  • operacyjnie.

 

Leczenie nadczynności tarczycy zależy w dużej mierze od:

 

  • wieku chorego,
  • przyczyny choroby,
  • stopnia jej nasilenia,
  • innych chorób współistniejących.

 

Nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do udarów mózgu, zawałów serca, migotania przedsionków, złamań kości.

 

W leczeniu nadczynności tarczycy stosuje się leki przeciwtarczycowe – tyreostatyki. Należą do nich tiamazol i propylotiouracyl. Ich działanie polega na hamowaniu oraz łagodzeniu nadaktywności hormonów tarczycy i daje pierwsze efekty po 2-4 tyg. terapii.

 

Jak wyglądają działania profilaktyczne?

 

W zapobieganiu nadczynności tarczycy najważniejszym działaniem jest przyjmowanie dodatkowych dawek jodu oraz unikanie palenia.

 

Kobiety w okresie ciąży oraz karmienia szczególnie powinny dostarczać dodatkową ilość jodu, w postaci suplementów oraz spożywając pokarmy bogate w jod.

Najnowsze pytania pacjentów
Zobacz więcej
CHCESZ ZADAĆ PYTANIE?
Musisz napisać jeszcze: 50 znaków.
Dziękujemy
Twoje pytanie zostało wysłane. Nasi specjaliści udzielają odpowiedzi zwykle do kilkunastu godzin od zadanego pytania. Wszystkie odpowiedzi zostaną wysłane na adres e‑mail, który podałeś w formularzu.
lub Umów się na konsultację
Lekarz online czeka na Ciebie
Polecani lekarze
Łukasz Blukacz
ginekolog - położnik
5.00 / 73 opinie
Paweł Skoczylas
lekarz, internista, lekarz rodzinny
4.99 / 9943 opinie
Dawid Luwański
lekarz, ginekolog - położnik
4.90 / 1818 opinii
Adam Mallach
lekarz, ginekolog - położnik, internista
4.79 / 647 opinii